Қазақ тілінің әмбебап сөздігі
Cөздік
3
Өмірде болмаған, тек қана шығарма беттерінде өмір сүрген танымал кейіпкерлер өте көп. Осы кейіпкерлерді тас пен қоладан жасап қала кейпін көркейтуге, сонымен қатар шығарманың танымалдылығын арттыра түсуге тырысатын елдер де жеткілікті. Мысалы, Копенгагенде қойылған Андерсеннің "Су перісі", Нью-Йорктің орталық саябағындағы "Ғажайыптар еліндегі Алиса", Мадридтегі Сервантес ескерткішінің қасында орналасқан Дон-Кихот пен Санчо Панса, Парижде ержүрек Д'Артаньян мен Гаскон мушкетерлерін көре аласыз, ал Ганнибалда Том Сойер мен Гек Финнді, Польшада айбынды сарбаз Швейкті кездестіресіз. Сіздерді Қазақстанда немесе дүниежүзінің әртүрлі елдерінде кездестіруге болатын кейіпкерлердің ескерткіштері, олардың пайда болу тарихы туралы әңгімелермен бөлісуге шақырамын. Сонымен қоса қандай кейіпкердің ескерткіші болғанын қалайсыздар? Ол неден және қалай жасалу керек екені туралы ойларыңыз болса, бөлісе отырыңыздар.
Жауап (18)
  • Жауап қабылданды

    Бейсенбі, Наурыз 06 2014, 08:45 AM - #тұрақты сілтеме
    4
    Қаламыз Таразда шынайы өмірде болған кейіпкерлерге арналып бой көтерген ескерткіштер хақында айтқым келеді. Егер жолыңыз түсіп немесе арнайы саяхаттап барған жағдайда осы ескерткіштерді міндетті түрде көруге сіздерді шақырамын. Шаһарымызда 2006 жылы махаббаттың символына айналған атақты Қыз Жібек пен Төлегеннің ескерткіші орнатылды. Қыз Жібек пен Төлеген лиро-эпостық жырдың кейіпкерлері ғана емес олар шынайы өмірде болған жандар. Сондай-ақ қос ғашыққа арнап түсірілген Сұлтан Қожықовтың «Қыз Жібек» көркем фильмі де қазақ киносының өшпес мұраларының бірі. 1971 жылы Александр Серыйдың «Джентельмены Удачи» фильмі жарыққа шықты. Бұл киноны көргенде езуіне күлкі үйірілмейтін жан кемде-кем шығар. Дәл осы фильмнің кейіпкерлеріне арналған ескерткіш қаланың орталық базарларының біріне қойылған.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Бейсенбі, Наурыз 06 2014, 09:33 AM - #тұрақты сілтеме
    2
    Қызылорда облысы Қармақшы ауданы Жосалы кентінен 18 км жерде, Қорқыт станциясының түбіндегі сәулет өнерінің ерекше үлгілерінің бірі - Қорқыт ата ескерткішін айта кеткім келеді. Қорқыт Ата ескерткіші темір бетоннан жасалған биіктігі 8 метр, 4 тік стеладан тұрады. Әрбір стела әр тарапқа қаратып тұрғызылған құлпытастарға ұқсайды. Жоғары жағы кеңейе келіп, шөміш пішінінде түйісетін стелалар қобыз бейнесін ұқсайды. Түйісер түбіндегі орталық тесігінде 40 металл түтік бар. Олар жел соққан кезде қобыз сарынымен үндес дыбыс шығарады. Аңыздарда айтылғандай, Қорқыт Ата мазарында соққан желге үн қосатын қобыз қойылған. Қорқыт Ата ескерткішінің ішкі жағы мәңгілік өмір сырын іздеген Қорқыт атаның киелі желмаясының шартарапқа жол тартқан ізін бейнелейтін “Түйе табан” өрнегімен безендірілген.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Жұма, Наурыз 07 2014, 08:45 PM - #тұрақты сілтеме
    0
    Тазша балаға арналған ескерткіш деп айтуға ауыз бармайтын бірақ архитектуралық нысан бар менің қаламда.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сенбі, Наурыз 08 2014, 03:22 AM - #тұрақты сілтеме
    0
    Бұл архитектуралық нысан қай қалада орналасқан екен?
    Тазша балаға арналған ескерткіш деп айтуға ауыз бармайтын бірақ архитектуралық нысан бар менің қаламда.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сенбі, Наурыз 08 2014, 02:03 PM - #тұрақты сілтеме
    0
    Bakytgul apay, zhanilispasam, Astanada Duman oyin-sauyik kesheninde goi deyim
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сейсенбі, Наурыз 11 2014, 04:23 PM - #тұрақты сілтеме
    2
    2008 жылдың 14 қараша күні Ақтөбе қаласында "Қан мен тер" трилогиясының кейіпкерлеріне арналған ескерткіш ашылды. Авторы Ерік Жауымбаев.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сәрсенбі, Маусым 18 2014, 05:54 AM - #тұрақты сілтеме
    1
    Біздің елімізде әдеби шығарма кейіпкерлеріне арналған ескерткіштер орнату дәстүрі дамымаған. Шындығында, дәл осы үрдіс әдебиетті насихаттауға керемет әсер етер еді... Меніңше, бұл дәстүрді әркім өз деңгейінде дамыта алады. Мәселен, мектеп бітірушілер, әр жылдардағы түлектер алтын ұясына сыйлық жасап жатады. Сол сыйлықтың орнына шағын ғана символикалық ескерткіштер жасатып берсе. Оның үлкен кешен болуы, қымбат металдардан жасалуы шарт емес қой. Ағаштан да ойып, ниет болса, тастан да қалап жасауға болады мұндай дүниені. Шығармадан сәтті цитата алып, оны тақтайшаға ойып жаздырып, орнатып қоюға да болады. Кез келген мектептің өзіне тиесілі аумағы бар. Оны қалай пайдаланам десе де, мекеменің өз еркінде деп есептеймін. Аудандық білім бөлімдері де, әкімшіліктер де қарсы болмас:) Осындай дүниені өзім де ұйымдастыруға тырысып көрем.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сәрсенбі, Шілде 16 2014, 11:13 AM - #тұрақты сілтеме
    1
    Мағжан Жұмабаевтың "Батыр Баян" поэмасына арқау болған ХVIII ғасырдағы қазақ-қалмақ соғысының батыры Баян Қасаболатұлына арналған ескерткіш Павлодар қаласында бой көтерді.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Жұма, Тамыз 01 2014, 10:34 AM - #тұрақты сілтеме
    0
    Қыз Жібек пен Төлегенге Аралда да ескерткіш қойылыпты (15.10.2011 жылы қойылған)
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Жұма, Тамыз 01 2014, 10:50 AM - #тұрақты сілтеме
    0
    Тағы бір ескерткіш ерекше көрінді: бұл Құлагерге қойылған ескерткіш, Ақмола облысы Шортанды ауданында
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сейсенбі, Қазан 28 2014, 05:06 AM - #тұрақты сілтеме
    1
    Қандай күшті! Бүгін "Қыз Жібек пен Төлегенге 2011 жылы қойылған үшінші ескерткішті тауып алдым. "Ол Өскеменде Ертіс бойындағы Ғашықтар аллеясының ортасына орнатылды. Композицияда екі жастың құшақтасқан бейнесі мүсінделген. Үш метрлік туындыны мүсінші Валерий Дранишников бар болғаны он күннің ішінде полимер бетоннан соғып шыққан. Ол “Қыз Жібек” лиро-эпостық жырын оқымаса да, фильмді бірнеше мәрте көріпті. Жалпы, Шығыс Қазақстандағы Абай ауданында Еңлік-Кебектің ескерткіші, ал Аягөз қаласының маңында Қозы Көрпеш пен Баян сұлуға арналған кесене бар. Енді Өскемен қаласына Қыз Жібек пен Төлеген ескерткіші орын тепті". Мәлімет КТК телеарнасының архивінен алынды. Видеосын сілтеме арқылы көруге болады.

    http://www.ktk.kz/kz/news/video/2011/08/31/10340
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сейсенбі, Қазан 28 2014, 05:28 AM - #тұрақты сілтеме
    1
    Мына деректі қосуды да жөн көрдім. Аралдағы Қыз Жібек пен Төлеген ескерткіші туралы қосымша мәлімет.

    "Қызылорда облысы Арал ауданының орталығында қазақтың махаббат символына айналған тұлғалары – Қыз Жібек пен Төлегенге арнап ескерткіш қойылды. Осылайша ғашықтар эпосының кейіпкерлері жергілікті жұрттың көзайымына айналып отыр.

    Ескінің шежіресін жатқа соғатын құймақұлақ қарттардың әңгімесіне қарағанда, атақты эпосқа арқау болған оқиға Арал өңірінен басталған екен. Одан әрі Еділ мен Жайық өңірінде жалғасын тапқан махаббат дастаны қай қазақтың да жүрегіне жол тапты. Жағалбайлы мен шекті руларының арасында өрбіген тарихи туындыға қойылған ескерткіш жас жұбайлардың құрмет тұтатын орнына айналары анық.

    Соңғы жылдары дәстүрге айналған «Арал күндері» аясында ескерткіштің ашылу салтанатына «Қыз Жібек» фильмінде бас рөлдерді сомдаған ерлі-зайыпты өнер иелері Құман Тастанбеков пен Меруерт Өтекешова да арнайы келді. Олар ізгі іске ризашылығын білдірді.

    Құман Тастанбеков, Төлеген рөлін сомдаушы актер:

    – Игілікті іс барша қазақтың қуанышына айналып отыр деуге негіз бар. Біз бұрын­дары өткенімізді бағалай алмай келдік. Қазір барлығын бағалауға жол ашылып отыр.

    Аталмыш туындыны жасауға аудандық бюджеттен 27 млн теңге шамасында қаржы қаралды. Ескерткішті «Көш-керуен» ЖШС атқарып шықты".

    //today.kz/kz/culture/2011-10-18/20118-2/
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сенбі, Қараша 29 2014, 07:35 PM - #тұрақты сілтеме
    0
    "kitap.kz" сайтына "сөздіктен" кейбір көнерген сөздердің мағынасын көру үшін және кітаптардан қажетті мәліметтерді алу үшін кіретінмін. бүгін ойталқыдағы пікірлерді оқыдым. қызығы, осыдан бір апта бұрын ғана Анкара қаласындағы "Гази" университетінде, сабағымызға кіретін бір мұғаліммен осы тақырыпта сөйлескен едік. неге Түркияда ұлттық қаһармандардың, аңыз-әңгіме, жыр-дастан, ертегі кейіпкерлерінің ескерткіші жоқ деп едік. пікіріңіз өте орынды. тек қана әдеби кейіпкерлердің, тарихи тұлғалардың ғана емес, аңыз-әңгімелер мен ертегі кейіпкерлерінің де ешкерткіш, мүсіндері әр қаламызда болуы керек. келешек ұрпақ бала күнінен сол ескерткіштерді көріп, біліп өссе есейгенде ұлттық рухы жоғары, ұлттық құндылықтардың қадірін білетін болады деп ойлаймын.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Бейсенбі, Қаңтар 08 2015, 09:08 AM - #тұрақты сілтеме
    0
    Кезінде әр ауылдың өз ертегісі, өз хикаяттары болушы еді. Қазіргі күні оның орнын өсек-аяң басты. Ескерткіштер көбінесе қалаларда болады. Аудандарда аз кездеседі.
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сәрсенбі, Қаңтар 14 2015, 06:07 AM - #тұрақты сілтеме
    0
    Жамбыл облысы Меркі ауданында әдеби кейіпкерлердің ескерткіші жоқ, дегенмен, батырлар, ақындарға арнап қойылған ескерткіштер жетерлік. Оған да шүкір!!!;)
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сенбі, Мамыр 09 2015, 03:02 AM - #тұрақты сілтеме
    0
    Шығыс Қазақстан облысында Аягөз қаласында Қозы Көрпеш Баян Сұлуға ескерткіш қойылыпты
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Жұма, Мамыр 22 2015, 04:10 PM - #тұрақты сілтеме
    0
    Мағжан Жұмабаевтың «Батыр Баян» дастанынандағы батырға қойылған ескерткіш. Ескерткіш Павлодар қаласына кіріп келетін солтүстік қақпаға қаратып орнатылған
    Қосымша:
    Бұл жауап қайырулы Show
  • Жауап қабылданды

    Сейсенбі, Желтоқсан 15 2015, 03:54 AM - #тұрақты сілтеме
    0
    Жақында Қызылорда облысы Арал ауданында халық жазушысы Әбдіжәмил Нұрпейісовтың «Соңғы парыз» романының кейіпкерлеріне арналған ескерткіш ашылды.
    Бұл жауап қайырулы Show
Сіздің жауабыңыз