Қазақ тілінің әмбебап сөздігі
Cөздік

Зауре Батаева. Америкаға қош келдіңіз!

    Зәуре Батаеваның әр жылдарда жазылған әңгімелері мен хикаятын оқып шығып, есіме Сергей Довлатовтың прозасы түсті. Реалистік күш-қуатын сезінуден туған параллель. Құрылықтар мен мемлекеттер, айшылық алыс жерлер, теңіздер мен мұхиттардан ары асу дүниені шын көре білуге бастайды. Ай астында басқа жердің дәмі тартып тұратын тағдырлар болады. Құдай тегіннен тегін бұл адамдарға жат өлкені бұйыртпайтын сияқты. Олар туған елі мен жерінің бағын өсіру үшін жұмсайтын руханият сардарлары, өркениет елшілері сияқты биік рөл атқарады.

     Зәуре Батаеваның сапарнамалық прозалық циклінің тырнақалды әңгімесі «Америкаға қош келдіңіз!» деп аталады. Зәуренің «Америкаға хош келдіңіз!» атты әңгімесі – оның жаңа тіршілігінің бастауы. Бұл қазақ жастарының бір буыны шетел аса бастаған қарбалас кезең, кейіпкер жазмышы тағы типтік образға айналуымен оқырманды қызықтыра түседі. Бұл әңгімесінде Зәуре Батаева Америка қоғамы мен оның тыныс-тіршілігінің бір мезеттерін, біз білмейтін шындығын магистранттың көзімен ашады. Әңгімеде берілген Боб Диланның белгілі өлеңінің аудармасын гуманизм идеялары тұнып тұрған соң берген деп ұқтым. Соғыс, үндістер, адамзат трагедиясы, жалған құндылықтардың басуы – шындық тек ақынның жырында мекендейді.

Америка – жалғызбасты, өмірде жолы болмаған Джуди Пикок сияқты және өз елінен қысым көріп, түрмеде тұншыққан соң амалсыз қаңғып кеткен Хусейн сияқты эмигранттардың шерлі-мұңлы адамдар бас сауғалайтын ел. Сонымен қатар студенттер мен магистранттар білімін ұштайтын, соған мол мүмкіндік жасалған ашық қоғам. Серб қызы Иелена, орыс қызы Лиза және қазақ қызы Шынар бұл ретте мүдде-мұраты ортақ, жан дүниелері таза, дұрыс ойлайтын білімді жастар қауымы. Артынан өз елін көгертетін, жаңаша өрістетуге қабілетті әрі елжанды, ұлтын сүйетін жастар!

Бұл әңгімеден мәлім болғандай, Американың бір қатерлі жері – семіздіктің отаны сияқты әсері бар. Америкаға бір жыл оқуға барған Жанар атты  қыздың бейнесін автор өте әсерлі берген. Аэропортта сұмдық семірген туған қызын анасы танымай қалып, зар жылайтын тұсы көкейде тұнып қалды.

Сапарламалық сипаты айқын бұл әңгімеде автор оқырманын қолынан жетектеп жүргендей айтпағын анық танытады. Сонымен қоса қазақтық ділін сақтап отыратыны көрінеді. Зәуренің басындағы хал біздің жастардың тұтас буынын шарпыды. Олар өздері барған елдерінде сіңіп кетіп, ассимиляцияға түсе ме, әлде туған халқының мүддесіне жұмыс жасай ма, бұл әңгіменің астыртын сарыны осы болар деп ойлаймын. Бұл-дағы алдағы өмірдің шындығы болып шығады.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Айгүл Кемелбаева, жазушы