Қазақ тілінің әмбебап сөздігі
Cөздік
Әлібек Байбол

Әлібек Байбол

Әлібек қысқа жазады. Және ең бастысы,  қаны сорғалаған тақырыптарға жазады. Сондықтан фантастикалық реализмді, бейнелеу құралдарынан аллегорияны таңдап алған. Сюжетсіз, шағын прозаның өкілі, оған оқиғаны тәптіштеп сипаттау, ұзын сонар диалогтар беру қызықсыз. Ол оқырманымен жасырынбақ ойнайды, ребус, кроссворд ұсынады. Бұл ребустарды шеше алған оқырман да бақытты, шештіре алса, жазушы да бақытты.

Әлібек кімнен үйренді дегенде, бұлай жазатын қаламгер қазақ әдебиетінде  көп емес. Оның бұл жобаға ұсынған үш әңгімесі де тақырыбы өзекті, формасы жаңаша, идеясы ұшқыр. Мұндай әдебиеттен типтік бейнелер, эпикалық баяндау, нәзік психологизм күтпейсіз. Оның қуаты да, мұраты да басқада.

Таласбек Әсемқұловтың «Талғам дегеніміз − эстетикалық ар­ұят» деген сөзі бар. Бұл жинаққа ұсынылған үш шығарма да Әлібектің эстетикалық ар­ ұятынан хабар береді. Сол сияқты, жалпы, жазушылық дегеніміздің өзі азаматтық ар­ұят деуге болады. Бұл тұрғыдан алғанда осы үш әңгімесімен ғана (басқа шығармаларын оқымағанымызды мойындаймыз) автор азаматтық міндетін атқарды деуге болады. Әрине, талай адамның ішінде өліп жатқан  шындықтарды көре білу бар да, оны «арбаны да сындырмай, өгізді де өлтіріп алмайтындай» етіп жеткізу бар. Осы тұрғыдан алғанда Әлібек, ойын жеткізудің ұтымды формасын тапты деуге болады. Бұл Эзоп пен Крылов жазған мысал емес, бірақ бүгінгі күннің әфсанасы.

Әсия Бағдәулетқызы

1 Кітап