Қазақ тілінің әмбебап сөздігі
Cөздік

Тайыр Жароков. Өлеңдері

Тайыр Жароков. Өлеңдері
Loading player...

Тайыр Жароков (1908-1965) – ақын, саяси-әлеуметтік лириканың шебері. Ақын поэзиясына өмір жаңалықтарын дер кезінде көре біліп, оны публицистикалық леппен, романтикалық сезіммен шабыттана жырлау тән. “Күн тіл қатты” поэмасында кеңес ұшқыштарының 1934 жылы 22 км биіктікке көтеріліп, дүниежүзілік рекорд жасаған ерлігін романтикалық қуатпен шаттана жырлады. “Тасқын” поэмасында 1921 жылы Алматыда болған су тасқынын суреттей отырып, «Қайсар мен Жамал» секілді қарапайым жастардың бейнесін типтік дәрежеде жасай білді. Ақын бұл тақырыпқа кейін қайта оралып, “Тасқынға тосқын” (1965) поэмасын жазды. Бұл шығармалар тек Жароков шығармашылығының ғана емес, қазақ поэзиясының елеулі табысы ретінде бағаланды. 1940 жылы жазылған “Нарын” поэмасында ақын тарихи өлкенің өткені мен бүгінгісін салыстыра отырып жыр төгеді. “Қырда туған құрыш” поэмасы Қазақстан магниткасы –Теміртауға арналған. Ақын қазақ өлеңі өрнегіне өзіндік өзгерістер әкеліп, жаңашыл ақын атанады. Жароков аудармашылық өнермен де айналысты. Ол А.С. Пушкиннің  “Цыгандар”, “Кавказ тұтқыны”, “Коломнадағы кішкене үй”, “Ағайынды қарақшылар”, “Граф Нулин”, “Қысқы кеш”, “Қысқы ертеңгілік”, М.Ю. Лермонтовтың “Черкестер”, “Қылмыскер”, сондай-ақ, Ш.Руставелидің, Т. Шевченконың, Н.Некрасовтың, В.Маяковскийдің, М. Алигеридің, А.Сурковтың шығармаларын қазақ тіліне аударады. Ақынның алғашқы өлеңдері “Аэроплан”, “Күлімдейді күміс күн де” 1927-1928 жылы жарияланды. Бірінші өлеңдер жинағы 1932 жылы “Жұлдыз жарығы” деген атпен басылып шықты. Әр жылдарда “Нефстан”, “Мотор жыры”, “Күн тіл қатты” (1934), “Мұз тұтқыны” (1935), “Тасқын” (1937, 1949), “Нарын” (1935), “Тастағы жазу” (1940), ”Бақыт жырлары”, “Жапанды орман жаңғыртты” (1949), “Қырда туған құрыш” (1954, 1955, 1956), “Жыр қанаты” (1956), “Құмдағы дауыл” (1958), “Тау жырлайды” (1962), “Теңіз баласы” (1963), “Тасқынға тосқын” (1965), т.б. кітаптары жарық көрді. Ақынның таңдамалы шығармаларының 1958 -1959 жылы екі томдығы, 1972 -1975 жылы төрт томдығы, 1951 -1978 жылы бір томдығы басылды. Екі мәрте Еңбек Қызыл ту орденімен, “Құрмет Белгісі” орденімен марапатталған.

 

Бұл – Қазақстанның ашық кітапханасы мен ҚР Ұлттық кітапханасының бірлескен жобасы. Кітапхананың Өнер бөлімінде ХХ ғасырдың басынан бері Қазақстанға қатысты жарық көрген грампластинкалар толық  сақталған.  Құнды аудиоматериалдар осы жоба аясында kitap.kz сайты арқылы оқырмандарға тұңғыш рет ұсынылып отыр.

Грампластинканың толық мазмұны және ҚР Ұлттық кітапханасындағы каталогтік нөмірі төменде көрсетілген.

Н/616 ГОЛОСА ПИСАТЕЛЕЙ КАЗАХСТАНА

Серия 1

Таир Жароков

Кызыл алан

Таскын (отрывок из поэмы)

Габиден Мустафин

Коз корген (отрывок из романа)

                                                  1       сторона

 

Н/617 Голоса писателей Казахстана

Серия 2

Абдильда Тажибаев

Стихи последних лет

Сырбай Мәуленов

Ак тун.  Менин республикам

Таир Жароков

Кун тил катты (отрывок из поэмы)

1 сторона

Пікір қалдыру үшін, сайтқа тіркеліп, кіру керек.