Қазақ тілінің әмбебап сөздігі
Cөздік

Біләл Ысқақ орындауындағы күйлер

Біләл Ысқақ орындауындағы күйлер
Loading player...

Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының профессоры, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, Халықаралық және Республикалық конкурстардың лауреаты, күйші-ғалым

 Біләл Алпанұлы Ысқақов

Ысқақов Біләл Алпанұлы 1954 жылы 20 қазанда  қазіргі Шығыс Қазақстан облысы, Үржар ауданы, Таскескен ауылында туып, өскен.

1962-1972 жж. Ы. Алтынсарин атындағы Таскескен орта мектебінде оқыды. 1972-1974 жж Таскескен ауылының клуб меңгерушісі қызметін атқарды. Жастайынан нағашы атасы Қасқырбайдан домбыра тартуды үйренген ол оқушы кезінде Шығыс өңіріне әйгілі Мәткәрім, Бағаналы, Сапаржан  күйшілерден тәлім алған. Әсіресе оның Аягөздегі ұлы күйші Тәттімбеттің туған немересі Шайхыдан күй тарту өнерінің қыр-сырын үйренуі күйші болам деген арманын асқақтата түсті.

 1978 жылы П.Чайковский атындағы Алматы музыка училищесін, 1983 жылы Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясын үздік дипломмен бітірген. 1978 жылы П.Чайковский атындағы Алматы музыка училищесінде, 1987 жылдан Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясында күй өнерінен дәріс беріп келеді.   

       Ол қазіргі кезеңдегі Арқа, Қаратау, Алтай-Тарбағатай, Жетісу өңірі күйлерінің көрнекті орындаушысы, әрі зерделі зерттеушісі саналады. Арқаның ақиығы Мағауия мен Қаратаудың дүлділі Төлегеннен, Жетісудің майталманы Нұрғисалардың қолынан күй үйреніп, осы өңір күйлерінің дәстүрлі негіздерін алып келе жатқан кәсіби жоғары деңгейдегі шебер күйші, зерттеуші-ғалым, ұлағатты ұстаз атанған Біләл Алпанұлы консерватория қабырғасында 100-ден астам күйші дайындады. Олардың ішінде оннан астам Халықаралық және Республикалық конкурстардың лауреаттары бар, атап айтсақ ҚР жастар одағының лауреаты әйгілі күйші Асылбек Еңсепов, Құрманғазы және Тәттімбет күй сайыстарының жеңімпаздары А.Сқақов, Б.Хамзин, Б.Құрақбаев, Ж.Бертісов, Н.Самарханова,Р.Баймұхатов сынды т.б. күйші-шәкірттері  халқымызға кеңінен танымал болды.     

        Домбыра мамандығының Республикадағы көрнекті ұстаздары қатарында тұрған Б.А.Ысқақов еліміздегі музыкалық оқу орындарында шеберлік сабақтары мен жеке концерттерін жиі береді, оның орындаушылық және ұстаздық шеберлігіне Қазақстанның барлық қаласы куә болды. Дәстүрлі өнердің шебер орындаушысы атанған оның өнеріне Монғолия, Солтүстік және Оңтүстік Корея, Эстония, Румыния, Ресей, Түркия, Германия, Италия, Америка, Өзбекстан тәрізді т.б мемлекеттердің тыңдаушылары ыстық ықыласпен қол соққан.

        Ол – «Домбыра үйрену мектебі» (1992 ж.), «Салтанат» (1995 ж.), «Музыка оқулығы» (1999 ж.), «Музыка хрестоматиясы» (2000 ж.), «Қазақ халқының дәстүрлі музыкасы» (2001 ж.), «Домбыраны тез үйрену тәсілі» (2001 ж.), «Музыка оқыту әдістемесі» (2005 ж.), бес томдық «Қазақ күйлерінің антологиясы» тәрізді еңбектердің авторы. Оның 2007 жылы баспадан шыққан «Сарыарқа саздары» атты көлемді ғылыми еңбегі мамандар тарапынан аса жоғары баға алды. Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша жарық көрген еңбектерге де қызу атсалысты: «Қазақтың 1000 күйі» антологиялық CD жинағының редакциялық кеңесі құрамында болды.

        «Атамұра» баспасынан шыққан  7 томдық «Алтай-Тарбағатай өңірінің ән-күйлері» атты еңбектердің жауапты шығарушы редакторы Б.Ысқақов болды. Осы аталған еңбектерінде күйші-ғалым қазақтың мыңнан астам көне ән-күйлерін нотаға түсіріп, дәстүрлі өнерді бүгінгі ұрпақтың зердесіне қондыруға және келешек ұрпаққа рухани мұра етіп қалдыруға өлшеусіз үлес қосып келеді.      

      І Республикалық күйшілер конкурсының лауреаты (1978 ж.), І-ІІ Республикалық «Күй тартыс» бәйгелерінің (2000-2005жж.) екі дүркін бас жүлдегері, Халықаралық «Халық музыкасы» фестивалінің лауреаты (Сеул, 2004 ж.),  Қазақстан Республикасының мәдениет қайраткері,профессор Біләл Алпанұлының айрықша ағартушылық еңбегі 2014 жылы ел Президентінің жарлығымен «Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген қайраткері» мемлекеттік  атағымен марапатталды.

        Халыққа кеңінен танымал күйші-ғалым Біләл Ысқақовтың күйшілік, ұстаздық, зерттеушілік еңбектері оның туып – өскен Шығыс өңірінде де арнайы аталып, 60 жылдық мерейтойына орай оған Үржар аудандық мәслихатының шешімімен «Үржар ауданының құрметті азаматы»  атағы берілді.